Kateqoriya arxivləri: Opinions

XX əsrin son “Romantik”i Villi Brandt

Villi Brandt
Villi Brandt

Bir sloqanım var. 30 yaşa qədər ad çıxar ki,30 yaşdan sonra adın sənin üçün işləsin.

XX əsrə mən çox basırıq bir əsr kimi baxıram. Çünki çox vacib və mühüm şəxsiyyətlər yetişib bu əsrdə. Mənim üçün də müəyyənləri say-seçmədir. Biri də qərb müəlliflərinə görə sonuncu romantik – Villi Brandtır. Onun dünyaya gəldiyi şərait belə sonradan diplomatiya arenasında rəqiblərinin onun üzünə vuracağı bir bəhanə olacaq.

Villi Brand və ya əsil adı ilə Herbert Karl qeyri-qanuni uşaq idi. Anası xidmətçi qismində çalışdığı ev sahibindən hamilə qalır və küçəyə atılır. Kiçik bir kənddə məskunlaşan ana oğlu Villini məktəbə yollayır. Qısa zamanda bütün sinif yoldaşlarını ağılda,zəkada üstələyən Villi Sosial-Demokratlar Partiyasına qoşulur. 30-cu illərin sonu Almaniyada Nasional-Sosialist partiya hakimiyyətə gəlir. Villi faşist hakimiyyətini qəbul etmir və Norveçə miqrasiya edir. Yerli qəzetlərdə tənqidi yazılarla məşhurlaşır. Norveç faşist işğalına məruz qalan kimi o İsveçə köç edir.

Stokholmda antifaşist dostu Brumun toyuna qonaq kimi gəlir və onun nişanlısı Rut Xassenə ilk baxışdan aşiq olur. Qız da Villiyə aşiq olur. Sonra hər ikisi öz həyat yoldaşlarını boşayır və ailə həyatı qurur. Bu 33 il davam edəcək bir ailə həyatı idi.

67 yaşında Villi Brandt onu da boşayaraq öz katibəsi Bricit Zeyebarxla ailə həyatı qurur. Sonradan bu qadın gələcək kanslerin dəfn mərasiminə keçmiş arvadı Rutu buraxmayacaq və ərinin gizli sənədlərini dövlətə təhvil verməkdən boyun qaçıracaq.

Villi Brandt parlaq siyasətçi karyerası keçərək millət vəkilliyindən kanslerin I muavini daha sonra 1969-1974-ci iillərdə AFR-in kansleri təyin edilir. Onu digər siyasətçilərdən ayırd edən cəhət onun zamanında SSRİ ilə diplomatik münasibətlərin qurulması oldu.

Polşa səyahətində güllələnən polyak zabitlərinin dəfn edildiyi yerdə və bütün dünyanın canlı izlədiyi bir məqamdə gözlənilməz bir hadisə baş verir. Villi Brandt canlı yayımdaca divarın qarşısında diz çökür və dua etməyə başlayır. Bu gözlənilməz bir hal oldu. Polyak xalqı bu diplomata olan sevgisini artıq gizlətmirdi. Həmin il Kansler “Nobel” mükafatına layiq görülür.

SSRİ ilə olan isti münasibətlər,xüsusilə yoldaş L.Brejnevin Kanslerə olan xüsusi simpatiyası Qərbin xoşuna gəlmir. Kanslerin xalq qarşısnıda nüfuzunun silinməsi üçün planlar qurulmağa başlayır. Bəhanə də tapılır. Kanslerin şəxsi adyutantı Gilmor Giyom ADR agenti yəni SSRİ agenti adı ilə həbs edilir. V.Brandt şoka düşdüyündən tədbir görə bilmir. Xalq onun istefasını tələb edir. Həmin il o istefaya gedir.

Lakin bir müddət sonra hökümət qeyri-rəsmi ondan üzr istəyir. Onun rahat yaşamı üçün hər cür yardımı edir. Ona XX əsrin son romantik diplomatı adlandırırlar. Almaniya üçün elədiklərinin bəhrəsini o qoca yaşlarında xəbərlərdən eşidir. Almaniya birləşərək vahid hala gəlir. Ölümündən sonra vəsiyyəti üzərinə qəbri daşına bu sözlər yazılır “Mən bacardığımı elədim”

 

 

Интервью с экспертом Центра Стратегических Исследований Гейдаром Мирзой

Гейдар Мирза

Специально для журнала “Newcaucasus” (Россия, оригинал публикации )

 
Interview with Heydar Mirza by Mr.Yazar

Meeting with H.E Mr. James Appathurai

In 10 February 2012, at NATO International School of Azerbaijan was held a public meeting with Mr. James Appathurai, NATO Secretary General’s Special Representative for the Caucasus and Central Asia. During the meeting some important issues titled “Azerbaijan-NATO partnership, NATO following the adaptation of the New Strategic Concept, Chicago summit and agenda of the day, NATO operations in Libya, Afghanistan, Kosovo, The importance of South Caucasus region to NATO” were discussed.

To sum up, I would like to thank to Mr. James Appathurai for his nice speech and NATO International School for their contribution to my academic activity.  Oxumağa davam et Meeting with H.E Mr. James Appathurai

Hantinqtonun nəzəriyyəsi

Samuel Hantinqtonun hay-küylü «mədəniyyətlərarsı münaqişələr» nəzəriyyəsi təhmin edilə biləcək şəkildə güclü mübahisələrə və dünya siyasətini izləyənlər arasında böyük dartışmalara – hətta iki amerikalı politoloqun dili ilə desək «nəzəriyyələrin toqquşmasına» səbəb oldu. Hantinqtonun nəzəriyyəsi bir çox məsələlərlə bağlı olsa da, xüsusilə beynəlxalq münasibətlər, ABŞ-ın xarici siyasəti və İslam-Qərb, İslam-demokratiya münasibətləri sahələrində önəmli mübahisələr yaratdı. Yazı ilə bağlı münasibətləri nəzərdən keçirərkən onları şərti olaraq yeddi qrupa ayırmaq mümkündür.

 

Birinci qrupun fikrincə, Hantinqtonun nəzəriyyəsi soyuq müharibə sonrası dünya siyasətini qavramada «yeni bir paradiqma» vəd edir. Əvvəllər də deyildiyi kimi, Hantinqton, soyuq savaş dönəmində nüfuzlu olan dövlət-mərkəzli realist beynəlxalq münasibətlər teoriyasının müasir dövrdə öz əhəmiyyətini itirdiyini ifadə edib, mədəniyyətlər arası fərqliliklərin regional və qlobal münaqişələrə səbəb olacağını iddia etməkdəydi. Oxumağa davam et Hantinqtonun nəzəriyyəsi

Zbiqnev Bzejinski – Azərbaycan barədə

Azərbaycanda son günlər ciddi problemlərin ,yəni gənclər arasında həyəcanın olduğunu bilirik və gözümüzlə görürük. Bunu bloqumda bir yazı ilə aydınlatmışdım oxucularım üçün. Səbəb kimi də əlbəttə ki, ölkənin neft strategiyasında buraxılan səhvləri göstərmişdim. Polyak əsilli politoloq, siyasətçi,görkəmli diplomat,XX əsrin “Sonuncu Diplomat”ı  kimi tanınan Zbiqnev Bzejinski  diplomatik sahədə ideallardan biri hesab edilir. Onun ” Seçim ” və ya ” İmperializm ” əsərləri mənim çox sevdiyim əsərlərdəndir.

Lakin onun ən məşhur əsəri və diplomatların stolüstü kitabı olan ” Böyük Şahmat lövhəsi : ABŞ hegemoniyası ” əsərini mütaliə zamanı maraqlı bir hissəyə rast gəldim. Orda qeyd edilir: ABŞ üçün hər zaman 3 ölkə əsas olmuşdur: Çin,Ukrayna,Azərbaycan. Azərbaycan niyə ABŞ üçün belə əhəmiyyətlidir? Təbii Azərbaycanın mühüm strateji mərkəz olduğunu və Şərqə açılan Qapı rolu oynadığını heç kim dana bilməz . Bzejinski digər bir səbəb də gətirir. Oxumağa davam et Zbiqnev Bzejinski – Azərbaycan barədə

Alman Federal Kəşfiyyat Bürosu (BND)

Bu gün Avropanın ən güclü kəşfiyyat və təhlükəsizlik orqanlarından hesab edilən FKB (BND)-nin əsası II Dünya müharibəsindən sonra,Almaniyanın iki hissəyə parçalanması nəticəsində yaranmışdır. Almaniya öz tarixində bu tip kəşfiyyat və təhlükəsizlik xidmətlərinə böyük diqqət ayırırdı. II Fridrixin zamanında artıq Prussiyada gizli polis fəaliyyət göstərirdi. Ölkə daxilində fəaliyyət göstərən anarxistlər dərhal yerindəcə həbs edilir və məsuliyyətə cəlb edilirdi.

Fridrixin apardığı saysız müharibələr nəticəsində o öz ətrafında satqınçılıqdan çox qorxurdu və buna görə də saray əyanlarını belə təqib etdirirdi. Avstriya imperiyasının hazırladığı ciddi təxribatlar məhz onun qurduğu gizli polislərin səyi nəticəsində aşkarlanıb qarşısı alınmışdır. Buna həm də bir neçə sui-qəsd də daxildir. Oxumağa davam et Alman Federal Kəşfiyyat Bürosu (BND)

Corc Oruell -1984

Corc Oruellin məşhur “1984″ romanı ilk dəfə Azərbaycan dilində kitab halında nəşr olunub. 

Görkəmli ingilis yazıçısı Corc Oruellin (1903-1950) yaradıcılığı dünya miqyasında məşhurdur. Xüsusilə onun “1984” romanı və “Heyvanıstan” povesti ötən yüzillikdə
sözün, ədəbiyyatın totalitar təfəkkürə və despotik idarəçilik üsullarına qarşı mübarizəsinin ən diqqətəlayiq nümunələrindən sayılır. Hər iki əsər yarandığı vaxtdan ədəbi və siyasi fikrin diqqət mərkəzində olmuş, müxtəlif dillərə çevrilmiş və ciddi polemika doğurmuşlar. Oruell nəsrinin mühüm, diq­qətəlayiq nümunəsi sayılan “1984” romanı Azərbaycan dilində ilk dəfə, həm də orijinaldan tərcümədə çap olunur.