G8 Zirvesi ve Suriye

Son 2 ay içerisinde Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in, ABD ve Avrupa Birliği ülkelerinin Hür Suriye Ordusu militanlarına vereceği askeri yardımlarına karşı Suriye lideri Beşar Esad’a “S-300 hava savunma sistemi ulaştıracağını net bir şekilde açıkladı. Suriye’de yaklaşık 3 senedir devam eden iç savaş 100.000’e yakın kişinin hayatını kaybetmesine neden olmuş, bu da AB ülkelerinin en kısa zamanda bir araya gelerek yeni bir ortak plan hazırlamasını gündeme getirmişti.

Son olarak ABD Dışişleri Bakanı John Kerry basına yapmış olduğu açıklamasında “Rusya devlet başkanının bu kararından vazgeçmesi gerektiğini ve dünya liderlerinin ortak planlarına destek vermeye” çağırdı.

Aynı zamanda S-300 füzelerinin bölgeye nakledilmesi, bölgenin en hassas ülkelerden biri olan İsrail’in de tepkilerini geciktirmedi. İsrail Savunma Bakanlığı sözcülerinden Yakov Amidror “füzelerin henüz Suriye’ye ulaşmadığını, ulaşsa bile İsrail Hava Kuvvetlerinin buna gerektiği cevabı vereceğini” açıkladı. Birçok askeri uzmanın tahminine göre İsrail’in S-300 füzelerini vurması o kadar da zor değil, zira son yılda İsrail jetlerinin tam 2 defa Şam’ı bombalaması ve Suriye’nin Lübnan’la olan sınır hattında Hizbullah militanlarına karşı aktif şekilde operasyon yürütmesi bunun kanıtı olarak görüyorlar.

Peki, İsrail neden S-300 füzelerinden bu kadar çekiniyor? Normalde S-300 füzelerinin ulaştığı yerde savaş moduna getirilmesi tam 6 ay süren bir süreçtir. Yani İsrail’in kendi güvenliği açısından füzeleri imha etmek için tam 6 ay kadar bir zamanı olacaktır; ama mesele sadece füzeler değil. Putin’in sözlerinden anlaşıldığı kadarıyla füzelerin yanı sıra Suriye askerlerinin eğitimi için de ülkeye özel bir askeri personel gönderilecektir. Haklı olarak ulusal güvenliğine tehdit olarak algılanan S-300 füzeleri ve Rus askeri personeli, Hizbullah’ın da yardımıyla bölgede büyük ve kanlı bir çatışmaya yol açacaklardır.

Son olarak ise yaşanan en ilginç gelişme bazı haber ajanslarının geçtiği haberdeydi. İddialara göre, S-300 füzeleri artık 2011 senesinde gizli şekilde Esad yönetimine verilmiş ve Rus askeri personeli artık 2 yıldır Suriye askeri okullarında genç askerleri eğitiyormuş. Rusya basını haberi onaylamazken, herhangi bir şekilde inkâr etmiş de değiller

Askeri uzmanlardan olan Ruslan Puxov, İsrail S-300’lerin bölgeye ulaşmaması için çeşitli engeller çıkaracağı belirtti. S-300 füzelerinin bölgeye ulaştırılması büyük ihtimalle deniz üzerinden olacaktır ki, İsrail bu füzeleri taşıyan gemileri vurarak olaya kaza süsü de verebilir. S-300 füzeleri olmasa bile şu anda Esad yönetiminin elinde bulunan Rus yapımı “Yaxont” füzeleri ABD ve NATO savaş gemilerini Suriye iç sularından kenarda tuta bilecek güçtedir. Batı ülkeleri istihbaratına güvenecek olursak bu tip füzeler Şam’a 2011’den bu yana gönderiliyor. Bu tür silahların aynı zamanda Hizbullah örgütüne de gönderilmesi meseleyi olduğundan daha sorunlu hale getirmektedir.

Geçtiğimiz günlerde ise muhalefet güçlerinin kumandanı Salim İdris’in Hizbullah’a sert nota vererek Suriye’nin iç meselesine karışmamasını talep etmesi örgüt içinde skandala yol açtı. Bugün iç savaşın daha da kanlı olması sadece Suriye’nin değil tüm bölgenin geleceği açısından bir felaket riski taşımaktadır.

FUAD T. ŞAHBAZOV
AFASAM ARAŞTIRMACISI