Lübnan’da Geçiş Dönemi

Lübnan Başbakanı Necip Mikati hükümetinin dün öğlen saatlerinde aniden istifa ederek erken seçimlere gidileceğini ilan etmesi ülke içinde olduğu kadar diğer ülkelerde de beklenmedik bir sarsıntıya neden oldu. İstifasının sebebini “Lübnan’ın daha iyi bir Başbakana layık olduğu” gibi cümlelerle nitelendirmesi akıllarda soru işareti bıraktı. Aynı gün N.Mikati yerli televizyonlara “Hükümetin istifasını buradan tüm Lübnan halkına ilan ediyorum, bu kararın ülkenin bilinmedik bir yere doğru sürüklenmesini engellemek umuduyla aldığımı belirtiyorum ve seçimlerde iyi olanın kazanmasını diliyorum” açıklamasını yaptı.

2011 seçimlerinde büyük oy oranıyla hükümeti devralan Necip Mikati, politikaya atılmadan önce aslen Tripoli şehrinden olan ünlü bir iş adamı olarak tanınıyordu. Cumhurbaşkanı Mişel Süleyman’ın desteğini alan Mikati Lübnan Başbakanı oldu. Görev süresinin ilk aylarında sadece ülkenin değil aynı zamanda bölgenin en etkili aktörlerinden olan “Hizbullah” ile aralarında husumetin yaşanması yeni başbakanın ileride çok zorlanacağına da bir işaret olmuştu.

Hizbullah’dan başka, Lübnan’ın Beşar Esad güdümlü politikacılarına da savaş ilan eden Başbakan Mikati ülkedeki Sünnilerin büyük desteğini almış, lakin Şiileri sıkıştırma politikası ile parlamentodaki popülaritesini iyice yitirmeye başlamıştı. Komşu Suriye’de iç savaşın başlaması ile bazı Batılı gözlemciler Necip Mikati hükümetinin İsrail ile aynı saflarda duracağına, ülke sınırını silah sevkiyatı için açık tutacağını söylemiş ama herkesin aksine başbakan Mikati Suriye iç savaşının Lübnan’a sıçramaması için sınırları kapatmıştı.

Buna rağmen sınır hatlarında Hizbullah’ın gün geçtikçe güçlenmesi ve militanların yasadışı yollarla Suriye sınırını geçmesi İsrail yetkililerini harekete geçirdi. Mikati hükümetinin iç politikada bir diğer baş ağrısı ise Dürzî lideri Valid Canbulatla bir araya gelerek Müslüman – Hıristiyan ilişkilerinin yeni aşamaya geçmesi oldu. V.Canbulat bu yeni ilişkiden memnuniyet duyduğunu açıklasa da 2011 seçimlerinde Hizbullah’ın hükümette temsil edilmesini desteklemiş ve tepkileri üzerine çekmişti.

Şii toplumu ile Başbakan arasındaki uçurumu iyice derinleştiren olay, geçtiğimiz hafta Mikati’nin toplantı esnasında Lübnan İçişleri Bakanı Eşref Rifinin’in görev süresinin uzatılması teklifini vermesi oldu. Eşref Rifinin’in Sünni olması ve Şii toplumu içinde popüler olmaması hükümete Hizbullah baskısını artırmış oldu. İlaveten, Cumhurbaşkanı Mişel Süleyman’ın yeni seçim yasası teklifini vermesi bazı dairelerde destek kazansa da beklenen sonuçları vermedi. Tüm bunların yanında Mikati’nin seçim öncesi verilen vaatleri yerine getirmemesi,  İran destekli Hizbullah baskısı ve Suriye Güvenlik Güçlerinin ülke içinde sağlam dayanaklara sahip olması Başbakan Necip Mikati’nin istifasını hızlandıran faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır.

FUAD T. ŞAHBAZOV
AFASAM ARAŞTIRMACISI